ILUKO nga FINAL CALL FOR PROPOSALS | 48th UGAT Annual International Conference

admin
Jun 30
4 min read

AWAG PARA KADAGITI PROPUESTA

Katawhan, Kaugnayan, Kailian:

Aghamtao ng mga Ugnayan

*Antropología ti Pagkikinnabagi**

Maika-48 Tinawen nga Conferencia Internacional iti UGAT

Noviembre 18-21, 2026

Mindanao State University – Ilagan Institute of Technology

Iligan City, Lanao del Norte, Filipinas

Madama nga agaw-awat iti UGAT (Ugnayang Pang-AghamTao/Iti Asociación Antropológica iti Filipinas) iti propuestas para iti maika-48 nga tinawen a conferencia internacionalna. Iti tema iti conferencia ket Katawhan, Kaugnayan, Kailian: Aghamtao ng mga Ugnayan (Antropología ti Pagkikinnabagi). Mapasamak daytoy conferencia intono Noviembre 18-21, 2026 sadiay Mindanao State University-Iligan Institute of Technology (MSU-IIT) sadiay Iligan City. Iti MSU-IIT ket iso ti katinnulong ti UGAT iti conferencia kadaytoy a tawen. Maisardeng iti panagawat kadagiti propuesta inton’ Junio 26, 2026.

Manamnama a babaen iti naiwayat a tema ket maibuyog iti panangamiris kadagiti gagangay a pagkikinnabagi a masukainan iti naduma-duma a tukad iti panangbukel iti comunidad, kasta met kadagiti aramid a mangitulod iti karbengan ken linteg iti sangkagimongan. Maikkan-pateg kadaytoy a conferencia iti kakaisuna a kababalin ti pakauna a panekket (unlapi/prefix) a ‘ka-‘, ken dagiti dadduma pay a formana iti naduma-duma a sarita ti Filipinas, nga isot’ pagataudan dagiti contexto a mangpalubos iti panagkaykaysa ken pagririnnaman a malaksid a haan maibibiang iti inaldaw a panagbiag ket masansan a haan maim-imatangan iti kapanunutan ken adal gapo met laeng iti kinagagangayna ti ‘ka-‘ iti kabibiag ti tao.

Ka-, pakauna a panekket dagiti naduma-duma a sarita iti Filipinas ken sarita nga Austranesiano.

Ka-, pakauna a panekket nga mangragup, mangisilpo, ken mangted-imatang.

Ka-, pakauna a panekket a mangbukel kadagiti sarita, kapanunotan, práctica, panawen, ayus, kaipapanan, sakup, ken utob.

Ka-, pakauna a panekket nga maisilsilpo kadagiti ramot ti sarita nga mangted-banag iti kabubukel dagiti agkaykaysa ken agsisinnupiat nga pannakaawat ken kaipapanan.

Ka-, pakauna a panekket a pagramotan dagiti pagkikinnabagian ti tao iti amin nga espasyo ken panawen a paggargarawanna a kas kadagiti kababagi, kadua, pamilya, sangkabalayan, etnicidad, ili, aglawlaw, pagilian, nakaparsuaan, lubong, biag kalpasan ti patay, sabali a sukog iti biag, nakem.

Ka-, pakauna a panekket dagiti ramot (UGAT).

Iti antropología ti ‘ka-‘ ket isut’ tema ti maika-48 tinawen a conferencia ti UGAT tapno masukisok, mapaadalem, ken mapalawa dagiti amiris maipanggep iti pagkikinnabagi. Naadaw daytoy a tema iti pakasaritaan a nanaganan iti “Katutubong Kaalaman at Kakayahan (KKK): Isang Ulat mula sa ‘Republika ng Kalibugan’,” nga pinutar ni Profesor Ponciano Bennagen, dadaulo ken fundador iti UGAT, a naipablaak iti AghamTao idi 2015. Nadakamatna iti daytoy nga artikulo ti naisaknap a pannakausar iti relacional nga pakauna a panekket a ‘ka-‘ kadagiti sarita iti Filipinas.

Katawhan. Binisaya. Masakupna daytoy nga idea iti katatao ken ti panangilawlawag iti kinatao segun kadagiti kadawyan a concepto ken nainsigudan a kapanunotan. Agrikrikus iti idea ti katawhan iti naduma-duma a klase ti paset, disso, ken panawen iti kababalin ti tao.

Kaugnayan. Tagalog. Maipapan met daytoy nga idea kadagiti panagbubunggoy iti tattao gapo iti ado nga panagkakapin-ano, panagsisinnilpo, panagdadagup, pannakilangen-langen, panagtitipon, ken tignay nga mangpaneknek iti kinagkaykaysa. Mairaman met kadaytoy nga idea dagiti panagkikinnontra ken panagsasallupang, a klase met laeng ti panagragup, no man pay balballikidenda iti kairaragupan — maibilang ditoy dagiti concepto a kas panagsisina ken panagrebba.

Kailian. Iluko. Panangiyebkas daytoy iti nagtaudan a disso wenno nakaitipunan nga pagilian ken gimong ti tao. Agsererbi dagitoy nga disso a pagtataudan ti historia ken kannawidan, ket ubbogda met ti kababalin. Malaksid iti geografía, ipaspasimudaag met ti sarita nga ili ti gimong dagiti interes a mainaed iti etnisidad, clase, sector, gender, ken dagiti agrurusing nga baro a timpuyog a makibibiang ken sumsumkad.

Ti panagsisinnarak ti katawhan, kaugnayan, ken kailian ket kamangenna dagiti aggigiddan a garaw ti amin a pinarsua a kas dagiti di-tao, haan-a-kaasping ti tao, malaksid-ti-tao, ken mas-ngem-tao. Agrikrikus kadagiti agkikinnawil a panangibiag kadagitoy — iti naduma-duma a paset ti panawen — dagiti aggigiddan a dimensión ti lubong a parparmata, física, virtual, maigapo iti padas, ken discursivo.

Maawat a haan amin ngaa maipanggep iti katawhan, kaugnayan, ken kailian ket mabalin a maiyulog iti sabali a sarita, wenno haan mailawlawag iti mismo a proseso iti panangiyulog ti pudno nga kayat a saw-en dagiti concepto wenno idea.

Ti mismo katawhan, kaugnayan, ken kailian ket ramot ti gunguna ken kaipapanan.

Ti katawhan, kaugnayan, ken kailian ket panangibangon iti ili, banwa, vanua, pamayanan, bayan nayon, región, lipunan, virtual a lubong, ken dagiti naduma-duma pay a langa, sukog, ken articulación ti sapasap a panagbiag ken kababalin.

Ti katawhan, kaugnayan, ken kailian ket pannakiranud iti panangiyebkas ti rumbeng a pannakikadua, kasta met iti panangiyebkas no kasano nga addaan iti naimbag a nakem iti sangwanan ti injusticia ken agsusupadi nga pannakipulapol dagiti tattao.

Haan a baro wenno naisangsangayan iti ‘ka-‘. Nabayagen a maar-aramid iti antropología iti ‘ka-‘. Adalemen dagiti ramotna iti inaldaw a kabibiagtayo. Dayta laeng ta gapo iti kinagagangayna, nailaksid daytoy. Ngarod, ranta iti conferencia ti UGAT nga ipannakkel dagitoy nailemmeng a complejidad, kababalin, ken kapanunotan iti ‘ka-‘, nga isu’t ramot iti ado a clase ti nasulit a panagkikinnabagi.

Mairaman pay ketdi a kas langa iti pagkikinnabagi ti nalawa a banag ti panangilikud mismo ti panagkakabagian, manipud iti panangilaksid kadagiti personal a conexión inggana kadagiti complicado nga panagsisina-política babaen dagiti pakaitiptipunan a proseso manipud naduma-duma a saad — mairaman kadaytoy iti amin a panagbirok iti dalan a madaliasat bayat iti haan sigurado a panagrugi ken agtultuloy a patengga. Patpattaen met dagitoy a pagkikinnabagi ti amin a banag nga aglupias kadagiti beddeng a mangbukel iti sabali nga ayus dagiti pagkikinnabagian, pagkakamangan, ken dadduma pay a posibilidad. Iti amin dagitoy a pasamak, adda iti ‘ka-‘, masansan a naulimek, dandani haan a maamiris, ngem awan du-dua nga kinanayon a maar-aramat ken haan mailibak nga adda ken empírico daytoy. Sadiay Lanao a pakaangayan iti conferencia, marikna ken mapadasan iti panagbukel ken panagsina dagiti pagkakabagi gapo kadagiti nagsasanggala nga pakaseknan maipanggep iti daga ken territorio, rido, panagbakwit, dagiti karit ti rehabilitación, panangidur-as iti autonomía ken panangbukel kadagiti bunggoy.

*Translator's note: "Bagi is Ilocano for “body” or “self,” but it can also mean “belonging” (e.g., bagim = yours, or even children [that are yours]) It is a root that can be transformed to kabagian (relative), mangibagi (two meanings: to share/to represent), or even mabagbagi (most precious belonging, i.e., genitalia). It can then be extended to encompass supra-human bodies/ontologies as it can refer to both physical and abstract senses."